Hastane medikal gaz tesisatı projesi nasıl hazırlanır?

Hangi gazlar ve sistemler projelendirilir?

Medikal gaz sistemi doğrudan hasta güvenliğini ilgilendirir: bir ameliyat veya yoğun bakım sırasında oksijenin kesilmesi kabul edilemez. Bu nedenle sistem, tek bir arızada bile beslemenin süreceği şekilde tasarlanır.

Kaynak merkezi ve yedeklilik

Standart, her gaz için birbirinden bağımsız üç besleme kaynağı öngörür: birincil, ikincil ve yedek. Örneğin oksijende birincil kaynak sıvı oksijen tankı, ikincil ve yedek kaynaklar ise otomatik geçişli tüp manifoldları olabilir. Kompresör ve vakum pompalarında da bir ünite devre dışı kaldığında kalanlar tam ihtiyacı karşılayacak şekilde seçim yapılır. Kaynak merkezleri jeneratörden beslenir; sıvı oksijen tankının yeri ise emniyet mesafeleri ve tanker erişimi dikkate alınarak vaziyet planında erken aşamada belirlenir.

Debi ve boru hesabı

• Priz sayıları: her mahal tipi için gereken priz sayısı, klinik ihtiyaca ve ilgili sağlık mevzuatına göre belirlenir.
• Eş zamanlılık: bütün prizler aynı anda tam debide kullanılmaz. Yoğun bakım ve ameliyathanede yüksek, hasta odalarında daha düşük eş zamanlılık katsayıları uygulanır.
• Boru çapı: en uzak prizde basınç düşümü izin verilen sınırı aşmayacak şekilde seçilir.
• Boru malzemesi: yağdan arındırılmış, medikal sınıf bakır boru kullanılır; birleşimler koruyucu gaz altında sert lehimle yapılır.

Vana kutuları, alarmlar ve prizler

Bölge vana kutuları, yangın veya bakım durumunda bir bölümün gazını diğerlerini etkilemeden kesmeyi sağlar ve personelin kolayca ulaşabileceği yerlere konur. Alarm panelleri hat basıncını izler; basınç sınırların dışına çıktığında hem bölümde hem de teknik serviste uyarı verir. Hasta başındaki gaz prizleri gaza özeldir: bir gazın cihazı başka bir gazın prizine takılamaz. Prizler çoğunlukla yatak başı ünitelerine ve ameliyathane pendantlarına yerleştirilir; bu nedenle elektrik projesiyle birlikte koordine edilir. Bu konuda hastane elektrik projesi yazımıza bakabilirsiniz.

Testler ve devreye alma

• Sızdırmazlık testi: hatlar kapatılmadan önce basınç altında test edilir.
• Çapraz bağlantı testi: her prizden yalnızca doğru gazın geldiği tek tek doğrulanır. En kritik testtir.
• Debi ve basınç testi: en uzak prizlerde tasarım debisinde basınç ölçülür.
• Saflık ve partikül testi: hattan gelen gazın kalitesi kontrol edilir.
• Alarm testleri: bütün alarm senaryoları denenir ve kayda geçirilir.

Sık yapılan hatalar

• Priz sayılarını klinik ekiple teyit etmeden kesinleştirmek.
• Vana kutularını kapı arkası gibi erişilmesi zor yerlere koymak.
• Kaynak merkezinde büyüme payı ve bakım alanı bırakmamak.
• Medikal gaz borularını diğer tesisatlarla karıştıracak şekilde etiketsiz bırakmak.
• Ameliyathane havalandırması ile anestezi gazı tahliyesini birlikte değerlendirmemek. Bu konuda ameliyathane HVAC tasarımı yazımıza bakabilirsiniz.

Ayrıntılar için Hastane ve Sağlık Yapıları Mühendisliği sayfamıza bakabilirsiniz.