Isı kaybı ve ısı kazancı hesabı nasıl yapılır?

Hesap neden mahal mahal yapılır?

Metrekare başına sabit bir değerle yapılan kaba tahminler, cihazların ya yetersiz ya da gereğinden büyük seçilmesine yol açar. Kuzeye bakan bir köşe oda ile güneye bakan cam cepheli bir toplantı odasının yükleri çok farklıdır. Bu nedenle her mahal ayrı hesaplanır; sonuçlar hem o mahaldeki cihazı hem de merkezi sistemin toplam kapasitesini belirler.

Isı kaybı nasıl hesaplanır?

Isı kaybının iki ana bileşeni vardır:

• İletim kaybı: her yapı elemanı için ısı geçirgenlik katsayısı, alan ve iç-dış sıcaklık farkının çarpımıdır. Duvar, pencere, çatı, zemin ve ısıtılmayan hacimlere bakan yüzeyler ayrı ayrı hesaplanır.
• Havalandırma ve sızıntı kaybı: içeri giren soğuk dış havanın oda sıcaklığına ısıtılması için gereken ısıdır. Taze hava miktarı arttıkça bu bileşen büyür; ısı geri kazanımlı cihazlar bu kaybı önemli ölçüde azaltır.

Dış tasarım sıcaklığı ilin iklim verilerinden alınır; yapı elemanlarının ısı geçirgenlik sınırları için TS 825 esas alınır. Isı köprüleri ve ısıtmanın kesintili çalıştığı binalarda yeniden ısıtma payı da hesaba eklenir.

Isı kazancı nasıl hesaplanır?

Soğutma yükü, ısı kaybına göre daha fazla bileşen içerir ve gün içinde saate göre değişir. Hesap, yükün en yüksek olduğu saat bulunacak şekilde saatlik yapılır.

Duyulur ve gizli ısı ayrımı

Duyulur ısı havanın sıcaklığını, gizli ısı ise nemini artırır. İnsanların kalabalık olduğu toplantı salonu, restoran ve spor salonu gibi mahallerde ve nemli iklimlerde gizli ısı payı yükselir. Cihaz yalnızca toplam kapasiteye göre seçilirse sıcaklık tutulur ama nem kontrol edilemez; bu nedenle cihazın duyulur ve gizli kapasiteleri ayrı ayrı kontrol edilir.

Hesaptan cihaz seçimine

• Mahal cihazları: her mahallin kendi en yüksek yüküne göre seçilir.
• Merkezi sistem: bütün mahallerin en yüksek yükleri aynı saatte oluşmaz. Chiller, kazan veya dış ünite kapasitesi, binanın eş zamanlı en yüksek yüküne göre belirlenir.
• Emniyet payı: makul bir pay bırakılır; ancak üst üste eklenen paylar sistemi gereğinden büyütür.
• Sistem seçimi: yük profili, hangi sistemin uygun olduğunu da gösterir. Bu konuda VRF mi, chiller mi yazımıza bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Metrekare başına ezbere değerlerle kapasite belirlemek.
• Mimari değiştiğinde, özellikle cam oranı ve cam tipi değiştiğinde hesabı güncellememek.
• Taze hava yükünü hesaba katmamak veya iki kez saymak.
• Gereğinden büyük cihaz seçmek; cihaz sık dur-kalk yapar, verim ve konfor düşer, nem alınamaz.
• Gölgeleme elemanlarını ve komşu binaların etkisini modele girmemek.

Ayrıntılar için Mekanik Uygulama Projesi sayfamıza bakabilirsiniz.