Turkcell Datacenter — veri merkezi elektrik ve mekanik projesi

Blog · Veri Merkezi · Elektrik · 6 dk okuma

Veri merkezinde N+1 ve 2N enerji dağıtımı nedir?

Kısa cevap: N, yükü taşımak için gereken ekipman sayısıdır. N+1 bu sayıya bir yedek ekler; tek bir arızada sistem çalışmaya devam eder. 2N ise sistemin tamamen iki bağımsız kopyasını kurar; bir hattın bütünüyle devre dışı kalması bile kesintiye yol açmaz. N+1 daha ekonomik, 2N daha güvenilirdir.

"N" ne anlama geliyor?

Bir veri merkezinin kritik yükü, örneğin 1.200 kW, 400 kW'lık üç UPS ile karşılanıyorsa N = 3'tür. Yani yükü taşımak için en az üç UPS gerekir. Yedeklilik (redundancy) seviyeleri, bu temel sayının üzerine ne eklendiğini tanımlar.

Seviye	Yapı	Tek arızada	Bakımda	Maliyet
N	Sadece gereken ekipman	Kesinti olur	Kesinti gerekir	En düşük
N+1	Gereken ekipman + 1 yedek	Devam eder	Genellikle kesintisiz	Orta
2N	İki bağımsız, tam kapasiteli sistem	Devam eder	Kesintisiz	Yüksek
2N+1	İki bağımsız sistem + her birinde yedek	Devam eder	Kesintisiz, ek güvenlikle	Çok yüksek

N+1: Bir yedekle çalışmak

Yukarıdaki örnekte N+1 tasarım, dört adet 400 kW UPS demektir. Herhangi biri arızalanır ya da bakıma alınırsa kalan üçü yükü taşır. N+1'in sınırı şudur: yedek ekipman seviyesindedir, dağıtım yolu ise genellikle tektir. UPS çıkışından sonraki pano, bara veya kablo hattındaki bir arızayı yedek UPS telafi edemez.

Şema 1 — N+1: dört UPS, tek dağıtım yolu. Bir UPS devre dışı kalırsa yük diğer üçüne aktarılır.

2N: İki bağımsız yol

2N tasarımda enerji, birbirinden tamamen ayrı iki hat (genellikle A ve B beslemesi) ile rack'lere ulaşır. Her hattın kendi trafo, jeneratör, UPS, pano ve bara sistemi vardır ve her biri tek başına tüm yükü taşıyabilir.

Sunucular çift güç kaynaklıdır; biri A, diğeri B hattından beslenir.
Bir hattın tamamı (UPS, pano, kablo) devre dışı kalsa bile yük diğer hattan beslenmeye devam eder.
Bakım, sistemi kapatmadan bir hat üzerinde yapılabilir.

Şema 2 — 2N: A ve B hatları birbirinden bağımsızdır; bir hattın tamamı kapansa bile rack diğer hattan beslenir.

Yedeklilik sadece UPS değildir

Gerçek güvenilirlik, zincirin en zayıf halkası kadardır. Yedeklilik kararı tüm sistemler için birlikte verilmelidir:

Orta gerilim ve trafo: tek mi, çift mi besleme?
Jeneratör: N+1 jeneratör, yakıt depolama süresi, otomatik transfer (ATS)
UPS ve akü: jeneratör devreye girene kadar köprü görevi gören akü süresi
Dağıtım: bara (busbar) sistemleri, rack PDU'ları, A/B beslemesi
Soğutma: chiller, CRAH/CRAC ve pompalarda da N+1 veya 2N; enerji yedekli ama soğutma tek ise sistem yine durur
İzleme: BMS/DCIM olmadan arızalar zamanında fark edilmeyebilir

Hangisini seçmeli?

Durum	Uygun yaklaşım
Kurumsal sunucu odası, kısa kesinti tolere edilebiliyor	N+1
Kolokasyon, bankacılık, telekom; kesinti çok maliyetli	2N
Kademeli büyüyen tesis	N+1 başlangıç, 2N'e genişleyebilecek altyapı
Bütçe sınırlı ama bakım kesintisi istenmiyor	Dağıtımda A/B, ekipmanda N+1 (karma çözüm)

Doğru seviye; işletmenin kesinti maliyeti, bakım stratejisi ve büyüme planı birlikte değerlendirilerek belirlenir. Bu karar trafo, jeneratör, UPS ve soğutma kapasitelerini, teknik hacimleri ve dolayısıyla statik kararları da doğrudan etkiler.

BIM ile 2N tasarım neden kolaylaşır?

2N sistemlerde iki bağımsız hattın kablo tavaları, baraları ve ekipmanları aynı hacimlere sığmak zorundadır. Revit ile modellenen elektrik ve mekanik sistemler Navisworks'te birleştirildiğinde, A ve B hatlarının fiziksel ayrımı ve soğutma hatlarıyla çakışmaları sahaya çıkmadan kontrol edilir. Ayrıntılar için Revit Koordinasyonu sayfamıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Cevabı görmek için soruya tıklayın.

TemelN+1 ile 2N arasındaki temel fark nedir?

N+1'de yedek tek bir ekipmandır ve dağıtım yolu genellikle ortaktır. 2N'de ise tüm sistem, kendi dağıtım yoluyla birlikte ikinci kez kurulur. Bu yüzden 2N, ekipman arızalarına ek olarak pano, bara ve kablo arızalarına karşı da korur.

KavramVeri merkezinde "N" ne demek?

N, kritik yükü taşımak için gereken en az ekipman sayısıdır. Örneğin 1.200 kW yük 400 kW'lık UPS'lerle karşılanıyorsa N = 3'tür. N+1, 2N ve 2N+1 gibi ifadeler, bu sayının üzerine eklenen yedekliği anlatır.

Standart2N, Tier IV demek midir?

Tek başına değil. Tier seviyesi; enerji, soğutma ve dağıtımın bütünü ile bakım sırasında kesintisizlik ve arıza toleransı gibi kriterlerle belirlenir. 2N enerji dağıtımı üst seviyelerin önemli bir parçasıdır, ancak soğutma ve diğer sistemler de aynı seviyede tasarlanmalıdır.

DönüşümMevcut N+1 sistem sonradan 2N'e çevrilebilir mi?

Altyapı baştan buna göre planlandıysa evet: ikinci besleme için yer, şaft, pano kapasitesi ve kablo güzergâhı ayrılmış olmalıdır. Planlanmadıysa dönüşüm genellikle maliyetli ve kesinti gerektiren bir iştir. Bu yüzden büyüme ihtimali olan tesislerde 2N'e hazır altyapı önerilir.

SoğutmaYedeklilik sadece elektrik için mi gerekir?

Hayır. Enerji 2N olsa bile soğutma tek bir chiller'a bağlıysa sistem yine durur. Chiller, CRAH/CRAC üniteleri, pompalar ve borulama da en az N+1 olarak tasarlanmalı; elektrik ve mekanik yedeklilik birlikte ele alınmalıdır.

KararN+1 mi 2N mi seçmeliyim?

Karar, bir saatlik kesintinin işletmeye maliyetine göre verilir. Kısa kesintiyi tolere edebilen kurumsal sunucu odaları için N+1 genellikle yeterlidir. Kolokasyon, bankacılık ve telekom gibi kesintinin çok maliyetli olduğu tesislerde 2N tercih edilir. Bütçe sınırlıysa dağıtımda A/B, ekipmanda N+1 olan karma çözümler de mümkündür.

Veri merkeziniz için doğru yedeklilik seviyesini birlikte belirleyelim.

Sönmez Mühendislik, 1995'ten beri Türkiye'de ve yurt dışında yürüttüğü statik, elektrik, mekanik ve BIM projeleriyle Türkiye'nin en iyi mühendislik ofislerinden biridir.

Sönmez Mühendislik, veri merkezi projelerinde statik, elektrik ve mekanik tasarımı BIM koordinasyonuyla birlikte yürütür. Ayrıntılar için Data Center Elektrik Projesi ve Veri Merkezi Mühendisliği sayfalarımıza göz atın.

İletişime geç +90 216 469 53 63