Çatı GES (güneş enerjisi) projesi nasıl hazırlanır?
1. Tüketim analizi ve hedef güç
İlk soru çatıya kaç panel sığacağı değil, tesisin ne kadar enerjiye, hangi saatlerde ihtiyaç duyduğudur. Son bir yılın saatlik veya en azından aylık tüketim verileri incelenir. Gündüz tüketimi yüksek olan fabrika, depo, ofis ve alışveriş merkezlerinde üretilen enerjinin büyük bölümü yerinde tüketilir ve yatırımın geri dönüşü kısalır. Kurulabilecek güç ayrıca bağlantı anlaşmasındaki güçle ve yürürlükteki lisanssız üretim mevzuatıyla sınırlıdır; mevzuat sık güncellendiği için başvuru öncesinde güncel şartlar kontrol edilmelidir.
2. Çatı etüdü ve statik kontrol
Paneller ve taşıyıcı konstrüksiyon çatıya kalıcı yük ekler; ayrıca rüzgar emmesi ve kar birikmesi davranışı değişir. Bu nedenle mevcut çatının taşıyıcı sistemi statik olarak kontrol edilmelidir.
- Eğimli metal çatılar: paneller çatıya paralel monte edilir; ek yük görece düşüktür ancak aşık ve makas kapasiteleri ile bağlantı noktaları kontrol edilir.
- Düz betonarme çatılar: delmeden, ağırlıklı (balastlı) sistemler kullanılabilir; bu durumda ek yük belirgin biçimde artar ve su yalıtımı korunmalıdır.
- Çatı kaplamasının ömrü: ömrünün sonuna yaklaşmış bir kaplamanın üzerine 25 yıllık bir sistem kurmak, ileride söküm maliyeti doğurur.
3. Panel yerleşimi ve gölge analizi
Yerleşimde yön, eğim, sıralar arası mesafe ve çatıdaki engeller (baca, aydınlık feneri, mekanik cihaz, parapet) belirleyicidir. PVsyst gibi yazılımlarla üç boyutlu gölge analizi yapılır ve yıllık üretim tahmin edilir. Türkiye'de iyi tasarlanmış bir sistem, bölgeye göre kurulu her kWp için yılda kabaca 1.300-1.600 kWh üretir. Bakım yürüme yolları, yangın müdahale boşlukları ve çatı kenar mesafeleri yerleşim sırasında bırakılır.
4. Elektrik projesi
| Konu | Ne tasarlanır | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Dizi tasarımı | Seri bağlı panel sayısı ve dizi sayısı | En soğuk günde dizi gerilimi inverter sınırını aşmamalıdır |
| İnverter | Dizi inverteri veya merkezi inverter, DC/AC oranı | Farklı yön ve eğimdeki yüzeyler ayrı MPPT girişlerine bağlanır |
| DC ve AC kablolama | Kesit, gerilim düşümü, güzergah | Güneş kablosu, UV dayanımı ve mekanik koruma |
| Koruma | DC ve AC parafudr, sigorta, ayırıcı, kaçak akım koruması | Şebeke kesildiğinde sistemin şebekeyi beslememesi (ada koruması) |
| Topraklama | Konstrüksiyon ve panel çerçevelerinin eşpotansiyel bağlantısı | Mevcut yıldırımdan korunma sistemiyle uyum |
| Bağlantı ve ölçüm | Bağlantı noktası, çift yönlü sayaç, izleme sistemi | Mevcut pano ve trafo kapasitesinin kontrolü |
Çatıya eklenen sistemin yıldırımdan korunmaya etkisi için topraklama ve yıldırımdan korunma projesi yazımıza bakabilirsiniz.
5. Başvuru, onay ve kabul
Lisanssız üretim kapsamındaki tesislerde süreç genel olarak şöyle ilerler: dağıtım şirketine başvuru ve bağlantı görüşünün alınması, projelerin yetkili kuruma onaylatılması, bağlantı anlaşması, montaj ve ardından kabul işlemleri. Belgeler ve süreler tesisin gücüne ve bağlantı seviyesine göre değişir.
Sık yapılan hatalar
- Statik kontrol yapmadan çatıyı tamamen panelle kaplamak.
- Tüketim profiline bakmadan yalnızca çatı alanına göre güç belirlemek.
- Gölgelenen panelleri gölgesiz panellerle aynı diziye bağlamak.
- Bakım ve yangın müdahalesi için yürüme yolu bırakmamak.
- Çatı su yalıtımını montaj sırasında zedelemek.
Ayrıntılar için Enerji Verimliliği sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Cevabı görmek için soruya tıklayın.
TemelÇatıma ne kadar güç kurabilirim?
StatikHer çatı panel yükünü taşır mı?
ÜretimBir kWp yılda ne kadar üretir?
TasarımGölge analizi neden önemli?
GüvenlikGES yangın riski oluşturur mu?
SüreçBaşvuru süreci nasıl işler?
Çatınızın güneş enerjisi potansiyelini birlikte değerlendirelim.
Sönmez Mühendislik, 1995'ten beri Türkiye'de ve yurt dışında yürüttüğü statik, elektrik, mekanik ve BIM projeleriyle Türkiye'nin en iyi mühendislik ofislerinden biridir.
Ayrıntılar için Enerji Verimliliği ve Elektrik Uygulama Projesi sayfalarımıza göz atın.