Blog · Mekanik · Enerji Verimliliği · 5 dk okuma

Isı pompası seçimi: hava kaynaklı mı, toprak kaynaklı mı?

Kısa cevap: Hava kaynaklı ısı pompası daha düşük yatırımla kurulur ve çoğu ılıman iklimde iyi çalışır, ancak dış hava soğudukça verimi düşer. Toprak kaynaklı sistem, yıl boyu sıcaklığı dengeli olan zeminden yararlandığı için daha yüksek ve kararlı verim sağlar, fakat sondaj nedeniyle ilk yatırımı yüksektir. Doğru seçim; iklim, bina ısı kaybı, ısıtıcı tipi ve arsa imkânlarına göre yapılır.

Isı pompası nasıl çalışır?

Isı pompası, ısıyı üretmek yerine bir kaynaktan alıp binaya taşır. Soğutucu akışkanlı bir çevrim; havadan, topraktan veya sudan aldığı düşük sıcaklıklı ısıyı kompresörle yükseltir ve ısıtma devresine verir. Harcanan elektriğin birkaç katı kadar ısı elde edildiği için verimi COP (performans katsayısı) ile ifade edilir. Aynı çevrim ters yönde çalıştırıldığında yazın soğutma da yapılabilir.

Isı pompası, düşük sıcaklıklı kaynaktan aldığı ısıyı binaya taşır.

Hava, toprak ve su kaynaklı sistemlerin karşılaştırması

Kaynak	Avantaj	Dikkat edilecek nokta
Hava kaynaklı	Düşük ilk yatırım, kolay montaj, sondaj gerekmez	Çok soğuk havalarda verim ve kapasite düşer; dış ünite gürültüsü ve yerleşimi
Toprak kaynaklı	Yıl boyu kararlı ve yüksek verim, dış ünite yok	Sondaj veya yatay kolektör alanı, yüksek ilk yatırım, zemin etüdü
Su kaynaklı	Kuyu, göl veya deniz suyu ile çok yüksek verim	Su izni, su kalitesi, korozyon ve filtrasyon

Verimi belirleyen asıl etken: ısıtma suyu sıcaklığı

Isı pompasının verimi, kaynak ile ısıtma suyu arasındaki sıcaklık farkı azaldıkça artar. Bu nedenle yerden ısıtma, duvardan ısıtma veya büyük yüzeyli fan-coil gibi düşük sıcaklıkla çalışan ısıtıcılar ısı pompasıyla en iyi uyumu sağlar. Yüksek sıcaklık isteyen eski tip radyatörlerle çalışmak mümkündür, ancak mevsimsel verim düşer. Mevcut binalarda önce yalıtım ve doğrama iyileştirmesiyle ısı kaybını azaltmak, ardından ısı pompasına geçmek çoğu zaman en ekonomik yoldur.

Doğru seçim için projelendirme adımları

Isı kaybı ve kazancı hesabı: cihaz kapasitesi tahminle değil hesapla belirlenir. Yöntemi ısı kaybı ve ısı kazancı hesabı yazımızda anlattık.
Tasarım dış sıcaklığı: hava kaynaklı cihazın, bölgenin en soğuk günlerinde vereceği kapasite üretici verilerinden kontrol edilir.
Toprak kaynaklıda zemin araştırması: büyük projelerde termal tepki testi ile zeminin ısıl özellikleri ölçülür ve sondaj boyu buna göre belirlenir.
Sıcak su ihtiyacı: kullanım sıcak suyu ve lejyonella önlemi için boyler ve gerekiyorsa destek ısıtıcı planlanır.
Elektrik altyapısı: kompresör gücü, pano ve kablo kesitleri en baştan elektrik projesine işlenir; çatıda güneş enerjisi varsa birlikte değerlendirilir.

Büyük ticari binalarda ısı pompası, merkezi soğutma sistemleriyle birlikte düşünülür. Karşılaştırma için VRF mi chiller mı yazımıza bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

Cihazı eski kombinin veya kazanın kapasitesine göre seçmek.
Yüksek sıcaklıklı radyatör sistemini değiştirmeden verim beklemek.
Hava kaynaklı dış üniteyi gürültü ve hava akışını düşünmeden yerleştirmek.
Toprak kaynaklı sistemde sondaj boyunu zemin verisi olmadan belirlemek.

Ayrıntılar için Mekanik Uygulama Projesi ve Enerji Verimliliği sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Cevabı görmek için soruya tıklayın.

TemelIsı pompası nedir?

Havadan, topraktan veya sudan aldığı düşük sıcaklıklı ısıyı kompresörle yükseltip binaya veren, ısıtma ve soğutma yapabilen sistemdir.

VerimCOP ne demektir?

Harcanan her birim elektriğe karşılık elde edilen ısı miktarıdır. Mevsim boyunca ortalama verim için mevsimsel değerlere bakılır.

SeçimHava kaynaklı ısı pompası soğuk iklimde çalışır mı?

Çalışır, ancak dış hava soğudukça verim ve kapasite düşer. Bölgenin tasarım sıcaklığında verilen kapasite mutlaka kontrol edilmelidir.

MaliyetToprak kaynaklı sistem neden daha pahalı?

Sondaj veya yatay kolektör yatırımı gerektirir. Buna karşılık verimi yıl boyu yüksek ve kararlıdır, işletme maliyeti düşer.

Mevcut binaRadyatörlü binada ısı pompası kullanılabilir mi?

Kullanılabilir, ancak yüksek su sıcaklığı verimi düşürür. Önce yalıtım iyileştirmesi ve gerekirse ısıtıcıların büyütülmesi önerilir.

SoğutmaIsı pompası yazın soğutma yapar mı?

Evet. Çevrim ters çalıştırılarak soğutma yapılır; yerden ısıtmalı sistemlerde yoğuşmaya karşı fan-coil ile birlikte planlanır.

Isıtma ve soğutma sisteminizi birlikte seçelim.

Sönmez Mühendislik, 1995'ten beri Türkiye'de ve yurt dışında yürüttüğü statik, elektrik, mekanik ve BIM projeleriyle Türkiye'nin en iyi mühendislik ofislerinden biridir.

Ayrıntılar için Mekanik Uygulama Projesi ve Enerji Verimliliği sayfalarımıza göz atın.

İletişime geç +90 216 469 53 63