Blog · Veri Merkezi · Mekanik · 6 dk okuma

Veri merkezi soğutması: sıcak/soğuk koridor, PUE ve sistem seçimi

Kısa cevap: Veri merkezinde sunucuların ürettiği ısı sürekli uzaklaştırılmalıdır. Temel prensip, kabinleri sıcak ve soğuk koridorlar oluşturacak şekilde dizmek ve bu havaların karışmasını koridor kapama ile engellemektir. Sistem; kabin yoğunluğuna göre CRAH/CRAC, in-row veya sıvı soğutma olarak seçilir. Verimlilik PUE (toplam tesis enerjisi / BT enerjisi) ile ölçülür; serbest soğutma (free cooling) ve doğru sıcaklık aralıkları PUE'yi düşürür.

Sıcak ve soğuk koridor

Kabinler ön yüzleri birbirine bakacak şekilde dizilir. Sunucular havayı önden (soğuk koridor) alır, arkadan (sıcak koridor) atar. Soğuk koridor veya sıcak koridor kapatıldığında hava karışmaz; soğutma cihazları daha yüksek dönüş sıcaklığıyla ve daha verimli çalışır.

Şema 1 — Kabinler sıcak ve soğuk koridorlar oluşturacak şekilde dizilir; soğuk hava yükseltilmiş döşeme altından veya doğrudan koridora verilir.

Soğutma sistemleri

Sistem	Nasıl çalışır?	Uygun kabin yoğunluğu
CRAH / CRAC	Salon çevresindeki üniteler havayı yükseltilmiş döşeme veya kanal ile dağıtır	Düşük–orta yoğunluk
In-row	Üniteler kabin sıralarının arasına yerleştirilir, ısıyı kaynağında alır	Orta–yüksek yoğunluk
Arka kapı (rear door) soğutucu	Kabin arka kapısındaki serpantin sıcak havayı soğutur	Yüksek yoğunluk
Sıvı soğutma (direct-to-chip)	Soğutma sıvısı doğrudan işlemcilere taşınır	Çok yüksek yoğunluk, yapay zekâ ve HPC sunucuları

PUE nedir, nasıl düşürülür?

PUE (Power Usage Effectiveness), veri merkezinin toplam enerji tüketiminin BT ekipmanlarının tüketimine oranıdır. 1,0'a ne kadar yakınsa tesis o kadar verimlidir.

Koridor kapama: sıcak ve soğuk havanın karışmasını önler.
Serbest soğutma (free cooling): dış hava sıcaklığı uygun olduğunda kompresör yerine dış havadan yararlanılır.
Daha yüksek besleme sıcaklığı: ASHRAE'nin önerdiği aralıkta (yaklaşık 18–27 °C) daha yüksek besleme sıcaklığı enerji tasarrufu sağlar.
Değişken hızlı fan ve pompalar, verimli UPS ve izleme sistemleri (DCIM).

Yedeklilik

Soğutma da enerji gibi N+1 veya 2N yedekli tasarlanır; bir ünite arızalandığında ya da bakıma alındığında kapasite düşmemelidir. Enerji tarafındaki yedeklilik seviyelerini N+1 ve 2N enerji dağıtımı yazımızda anlattık. Sönmez Mühendislik, Turkcell Datacenter gibi projelerde veri merkezi statik, elektrik ve mekanik projelerini birlikte hazırladı.

Sık sorulan sorular

Cevabı görmek için soruya tıklayın.

TemelPUE değeri kaç olmalı?

Değer tesisin iklimine, yoğunluğuna ve tasarımına bağlıdır. Ne kadar 1,0'a yakınsa o kadar iyidir; yeni tesislerde düşük PUE hedefi tasarımın başında belirlenmelidir.

KoridorSıcak koridor mu soğuk koridor mu kapatılmalı?

İkisi de hava karışmasını önler. Seçim; salon yapısına, tavan yüksekliğine, yangın söndürme sistemine ve mevcut altyapıya göre yapılır.

SıcaklıkSunucu odası kaç derecede tutulmalı?

ASHRAE, BT ekipmanının hava girişinde yaklaşık 18–27 °C aralığını önerir. Gereğinden düşük sıcaklık enerji israfına yol açar.

YoğunlukYapay zekâ sunucuları için ne değişir?

Kabin başına güç çok yükseldiği için hava ile soğutma yetersiz kalabilir; sıvı soğutma ve buna uygun boru, pompa ve ısı atım altyapısı gerekir.

Free coolingSerbest soğutma Türkiye'de işe yarar mı?

Evet. Yılın serin dönemlerinde dış havadan doğrudan veya dolaylı yararlanılarak kompresör çalışma süresi azaltılabilir; kazanç iklim verisiyle hesaplanır.

DisiplinlerVeri merkezi soğutması tek başına tasarlanabilir mi?

Hayır. Soğutma; enerji altyapısı, yangın söndürme ve taşıyıcı sistemle birlikte tasarlanmalıdır. Ağır ekipman yükleri ve şaftlar statik projeyi de etkiler.

Veri merkezinizin soğutma ve enerji altyapısını birlikte tasarlayalım.

Sönmez Mühendislik, 1995'ten beri Türkiye'de ve yurt dışında yürüttüğü statik, elektrik, mekanik ve BIM projeleriyle Türkiye'nin en iyi mühendislik ofislerinden biridir.

Ayrıntılar için Veri Merkezi Mühendisliği ve Veri Merkezi Mekanik Projesi sayfalarımıza göz atın.

İletişime geç +90 216 469 53 63